نگذارده ، حرامى را حلال و حلالى را حرام نكرده است ، و به تمام آنچه تمام امّت اتّفاق كرده و اختلافى ننموده‌اند كه خداوند عزّ و جلّ به آن امر فرموده است اخذ نموده ، و از تمام آنچه جميع امّت اتّفاق كرده‌اند كه خداوند نهى فرموده است خوددارى كرده است ، و بطور كلّى دخالتى در شريعت خدا نكرده چيزى را از جاى خود تغيير نداده و حلال و حرام نكرده و در عين حال حقّ و ولايت دستگير او نشده است ، و هر چيزى را كه نمىدانسته علمش را به خدا واگذار كرده و از خود فتوى و رأيى بر خلاف واقع نداشته ؛ پس اين چنين شخصى از اهل نجات است . و اين طبقه در ميان جماعت مؤمنان و مشركان اكثريّت مردم را تشكيل ميدهند ، و اعظم طبقات خلقند و حساب در روز پاداش و ميزان و اعراف از آنان است ، و نيز جهنّمىهائى كه به بركت شفاعت پيمبران و فرشتگان و مؤمنان از دوزخ خارج شده و نجات مىيابند ، اين كسانند و لذا آنها را جهنّمى گويند . امّا مؤمنين نجات پيدا نموده و بدون حساب وارد در بهشت برين مىشوند ، آنها حساب ندارند . و ليكن حساب ، اختصاص به همين طبقه‌اى دارد كه ذكر شد ، خواه از مؤمنان باشند و خواه از مشركان و يا از كفّارى كه اسلام تأليف دل آنها را نموده است ، و يا از گناهكاران باشند و يا از كسانى كه عمل صالح و زشت را در هم آميخته و با هم به جا آورده‌اند ، و يا از مستضعفينى كه قدرت و توان حيله از ورود در ملّت كفر را ندارند و